Biyoçeşitlilik Özgün Katkı Projeleri

Arı Otelleri Projemiz, Kıyıköy RES sahasında Avrupa eşek arılarının (Vespa crabro) türbin girişlerinde yuvalandığının gözlemlenmesi üzerine geliştirilmiştir. Türbinlerde oluşan bu durum çalışan güvenliği açısından risk yaratırken, ekosistemde önemli rol üstlenen türün zarar görmesine de neden olabilmektedir. Proje, insan-yaban hayatı etkileşimini dengeleyen doğa temelli çözümler sunmaktadır.

Proje kapsamında türbin girişlerine yabani nane, biberiye, kekik, fesleğen, adaçayı, limon otu, sarımsak, okaliptüs ve defne yaprağından oluşan aromatik bitkiler dikilerek doğal koku bariyerleri oluşturulmuş, arılar alternatif yaşam alanlarına yönlendirilmiştir. Ayrıca Kıyıköy Ortaokulu öğrencileriyle birlikte atık malzemelerden arı otelleri üretilmiş ve sahaya yerleştirilmiştir. Türbinlerden elde edilen yağmur suları kullanılarak yaban hayatı için su yalakları oluşturulmuştur.

Proje ile Avrupa eşek arısının korunması, yerel biyoçeşitliliğin desteklenmesi, ekosistem dengesinin korunması ve çalışan güvenliğinin artırılması hedeflenmektedir. Çalışmalara 68 öğrenci katılmış, eğitim ve atölyelerle biyoçeşitlilik farkındalığı geliştirilmiştir. Arı otelleri ve su yalaklarının etkinliği fotokapanlar ve saha gözlemleriyle izlenmektedir.

Arı Otelleri Projesi, biyoçeşitliliğin korunması, atıkların yeniden değerlendirilmesi, çalışan güvenliği ve toplumsal farkındalığı bir araya getiren bütüncül bir model sunmakta olup gelecekte diğer rüzgar enerji santrallerine yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Nurdağı'nın Zeytinleri Projesi, 2023 Şubat depreminden etkilenen Gaziantep'in Nurdağı ilçesindeki Kartal ve Kuzoluk köylerinde zeytin yetiştiriciliğinin geliştirilmesi amacıyla hayata geçirilmiştir. Proje, üreticilerin doğru fidan seçimi, aşılama, budama ve bakım uygulamaları konusundaki bilgi düzeylerini artırmayı ve yerel geçim kaynaklarını güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

Proje kapsamında Nurdağı İlçe Tarım Müdürlüğü ve Ziraat Mühendisi Hasan Yıldız ile iş birliği yapılarak bölgenin iklim ve toprak koşullarına uygun zeytin türleri belirlenmiştir. Yerel biyoçeşitliliğin korunması amacıyla uygun olmayan türlerin kullanımının önüne geçilmesi ve doğru tarımsal uygulamaların yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.

Çalışmalar üç aşamada yürütülmüştür. Kuzoluk Köyü'nde doğru budama teknikleri uygulamalı olarak gösterilmiş, Kartal Köyü'nde aşılama eğitimleri verilmiş ve bölge halkına uygun fide seçimi konusunda bilgilendirme yapılmıştır. Ayrıca 15 üreticiye toplam 200 zeytin ağacı dağıtılması planlanmış, verim artışının takip edilmesi hedeflenmiştir.

Proje; yerel bilgi ile uzmanlığı bir araya getirerek biyoçeşitliliğin korunmasına, tarımsal verimliliğin artırılmasına ve kırsal kalkınmanın desteklenmesine katkı sağlamaktadır. İlerleyen dönemde diğer köylere ve farklı enerji tesislerine yaygınlaştırılması planlanmaktadır.

Bu proje, güneş enerjisi santrallerindeki ot temizliğini fosil yakıtlı ve kimyasal yöntemler yerine kontrollü koyun ve kuzu otlatmasıyla gerçekleştirerek çevresel ve ekonomik fayda sağlamayı amaçlamaktadır. Geleneksel yöntemlerin neden olduğu karbon salımı, maliyet artışı, yangın riski ve biyoçeşitlilik kaybına karşı doğa temelli bir alternatif geliştirilmiştir.

Proje kapsamında yerel besicilerle iş birliği yapılarak güneş enerjisi sahalarında kontrollü otlatma uygulanmış, ot yüksekliği, saha güvenliği ve operasyonel sürdürülebilirlik düzenli olarak izlenmiştir. Hayvan refahı ve tesis güvenliği gözetilerek uygun otlatma planları oluşturulmuştur.

Doğal otlatma sayesinde kimyasal kullanımına ihtiyaç duyulmamış, karbon emisyonları azaltılmış ve bakım maliyetlerinde önemli tasarruf sağlanmıştır. İzleme sonuçlarına göre 2.558.000 TL bakım maliyeti tasarrufu, yaklaşık 1.000.000 TL yem tasarrufu ve 7,99 ton CO₂ karbon kazanımı elde edilmiştir.

Proje, karbon azaltımı, biyoçeşitliliğin korunması, döngüsel ekonomi ve yerel kalkınmayı aynı modelde buluşturmaktadır. Yerel besicilere ekonomik katkı sağlarken enerji üretim sahalarının çevreyle uyumlu yönetimine destek olmakta ve farklı sahalara yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi ve Borusan EnBW Enerji’nin imzaladığı protokol kapsamında yürütülen biyoçeşitlilik projesinin amacı, karasal yaşam kapsamında önemli türler arasında bulunan kuş ve yarasa popülasyonlarının orman alanlarında artışını sağlamak; böylece, ağaçlara zarar veren böceklerle beslenen bu türler sayesinde böcek popülasyonunu dengeleyerek ağaçların sağlıklı kalabilmesine destek olmaktır.

Projenin ilk aşamasında Gönen Ticaret Odası Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri kendi el emekleriyle kuş evleri ve yarasa tüneklerinin üretimini gerçekleştirdi.

Sonrasında Borusan EnBW Enerji sürdürülebilirlik gönüllüleri, kuş evleri ve yarasa tüneklerini ornitologlar tarafından belirlenen şekilde boyadı.

Orman yer belirleme çalışmasının ardından kuş evi ve yarasa tüneği asma etkinliği Borusan EnBW Enerji ve On Sekiz Mart Üniversitesi öğretim görevlilerinin katılımıyla 13 Mayıs 2022 tarihinde gerçekleştirildi.

Projenin sonraki aşamasında kuş evi ve yarasa tüneklerinin kullanım durumu takip edilerek sonuçları, yayınlanacak akademik çalışmalarla yaygınlaştırılacak.

Karadağ bölgesi kendine özgü kestane ağaçlarıyla tanınır. Bölgedeki birçok köyün en önemli geçim kaynağı kestane üretimidir. 2018 yılında Çin’den gelen ve zararlı bir böcek olan “Kestane Gal Arısı” adlı istilacı tür kestane ağaçlarına büyük bir zarar vermeye başlamıştır. Orman İşletme yetkilileri ve bölge halkından alınan bilgilere göre kestane ağaçlarının verimi son yıllarda yaklaşık %80 oranında düşerek hem bölge, hem de köylerin geçim kaynağı zarar görmüştür. Borusan EnBW Enerji olarak, tesislerimizin yarattığı herhangi bir olumsuzluk olmasa da tesis yakınlarında zarar gören bölgelere yönelik projeler geliştirerek destek olmaya çalışmaktayız. Karadağ Kestanesinin Geleceği Biyoçeşitlilik Projesi de bu sorundan yola çıkılarak planlanmıştır. Doğanın dengesinin organik yöntemlerle sağlanması ve ekosistemdeki diğer türlerin korunması, Karadağ kestanesinin gelecek nesillere kalacak şekilde sürdürülebilirliğinin sağlanması, biyoçeşitlilik kaybının önlenmesi ve yerel halkın kaybolan geçim kaynağına yeniden kazanması amaçlanmıştır.

Projenin ilk aşamasında, Türkiye’de Kestane Gal Arısı hakkında bilimsel araştırmaları ile tanınan Orman İşletme Genel Müdürlüğü ile iletişime geçilmiş ve mücadele teknikleri üzerinde çalışılmıştır. En etkili mücadele yönetiminin, zararlı gal arısı larvalarıyla beslenen bir başka böcek olan (Torymus sinensis) ile yapılan biyolojik mücadele yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonrasında Borusan EnBW Enerji tarafından 38 gönüllü ile 17 Kasım 2022 tarihinde Kestane Gali Toplama Etkinliği gerçekleştirilerek yaklaşık 25.000 adet gal toplanarak laboratuvarda bulunan soğuk hava deposunda muhafaza edilmek üzere teslim edilmiştir.

Bandırma Orman İşletme Müdürlüğü toplanan terminatör böceklerin saklanması ve doğaya salınması konusunda, yararlı böcek yetiştirme sahasında yerel halk ve BEE gönüllülerine toplama işlemi yürütülmüştür. Bahar ayları ile birlikte çoğaltılan yararlı böceklerin kestane ağaçlarına uygulaması yürütülmektedir.

Erzurum İspir’de bulunan Yedigöl Aksu HES tesisimizde yürüttüğümüz projemizde, amacımız tesis üretimimizde elde ettiğimiz odunsu ve organik atıkların fermentasyonu ile elde edilen ürünü yeniden değerlendirmek ve bölgede ve civar bölgelerde yetişen ata tohumlarını toplamak, çoğaltmak ve yaygınlaştırılmasını sağlamaktır.

Dünyada tarımın ilk başladığı topraklardayız. Anadolu coğrafyası sadece bu topraklara özggü imza niteliğindeki birçok ata tohumuna sahip. Ata tohumları, binlerce yıl ötesinden birçok zorlu iklim koşuluna uyum sağlayarak günümüze kadar gelmeyi başarmış, saf nitelikteki tohumlar. İçinde yetiştikleri coğrafyanın koşullarına uygun olarak bu gelişmiş tohumlar sert iklim koşullarında dahi yetişme direnci gösterir ve doğaya uyum sağlarlar. Kimyasal ilaçlama yapılarak yetiştirilen ve bu nedenle insan sağlığına zararlı maddeler ihtiva edebilen diğer tohumlar ise genel olarak yurtdışından ithal ediliyor. Bir sonraki yıl yeniden kullanılamıyor. Bizim coğrafyamıza ait olmayan bu tohumlardan elde edilen gıdaların da tadı ve kokusu da farklı.

Ülkemizde gıda güvenliğinin, ancak yeniden üretilebilen ve kaynağı bu topraklara ait bu tohumlarla sağlanabileceğinden yola çıkarak projemizi geliştirdik. Projemizde, öncelikle santralimizde suyun geçiş yaptığı noktalarda biriken odun ve odunsu maddeler, evsel atıklar, kağıt atıkları ve diğer doğal atıkları toplayarak kompost sürecinden geçiriyoruz. Kompost malzemesinin bitki yetiştirmek için uygunluğunu üniversitenin desteğiyle bitki yetiştirilmeye düzenli test ediyoruz. Tesisimizin yakında kurulan sera alanında toplanan atalık tohumlar yetiştirilerek, olgunlaşma süreci sonunda çekirdekleri toplanıyor ve diğer bölgelerimizdeki tesislerimize gönderiliyor. Böylece ata tohumlarını çoğaltıyor ve yaygınlaştırıyoruz.

Orman Kahramanları Orman Farkındalığı ve Temizliği Projesi

Türkiye'de birçok farklı lokasyonda meydana gelen orman yangını risklerini azaltmak, toprak, su kirliliğinin önüne geçmek ve yaban hayvanlarının zarar görmesini engellemek amacıyla hareket eden Borusanm Grubu, Borusan EnBW Enerji’nin şirket liderliğini yaptığı projede tüm grup şirketlerinden gönüllü çalışanlarının katılımıyla ve Yuvam Dünya Derneği iş birliği ile orman farkındalığı ve temizliği hareketini başlattı.

Borusan gönüllüleri, insan kaynaklı orman yangınlarının nedenlerinden biri olan ve çıkan yangınlarda tutuşturucu bir etkisi bulunan orman atıklarının yıkıcı etkileri konusunda farkındalık kazanmak ve yangın dönemi öncesi ormandaki atıkları toplamak amacıyla İzmir’de buluştu.

3-4 Haziran'da gerçekleşen etkinlik kapsamında, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim görevlisi ve Yuvam Dünya Derneği Bilim Kurulu üyesi Doç Dr. Cihan Erdönmez’in rehberliğinde doğayla iç içe 2 gün geçiren Borusan gönüllüleri, ormanı tanımak, orman farkındalığı oluşturmak, ormandaki atıkları toplamak ve Orman Dostu Yaşam Rehberi’ni oluşturmak için etkinlikler düzenlendi.

Bu etkinlik devam edecek orman temizliği çalışmalarının da bir başlangıcı olacak. Borusan çalışanlarının gönüllü katılımlarıyla gerçekleşen proje geçtiğimiz yıl yaşanan üzücü olayların tekrarlanmaması için sorumlu vatandaşlık ve çalışan gönüllülüğü gereği bir katkıda bulunmayı hedefliyor.

Fidan Dikimi

Borusan EnBW Enerji olarak, düzenli Fidan dikimi çalışmalarımızla ülkemizde ormansızlaşma ile mücadele kapsamında destek veriyoruz.

Tohum Topu Atışı

Karasal yaşamı desteklemek ve ülkemizin orman alanlarının artırılması için doğanın yanındayız Ecording projesiyle elle ağaçlandırma çalışmalarının zor olduğu dağlık ve sarp arazilerde ağaç tohum topu atışı projesi gerçekleştirdik.

Borusan EnBW Enerji olarak, düzenli Fidan dikimi çalışmalarımızla ülkemizde ormansızlaşma ile mücadele kapsamında destek veriyoruz.

Karasal yaşamı desteklemek ve ülkemizin orman alanlarının artırılması için doğanın yanındayız Ecording projesiyle elle ağaçlandırma çalışmalarının zor olduğu dağlık ve sarp arazilerde ağaç tohum topu atışı projesi gerçekleştirdik.

Balabanlı RES tesisimizin bulunduğu lokasyonda yürütülen tarım çalışmaları sonrası atılan zirai atıkların zararları konusunda yerel halkı bilinçlendirme çalışmalarımız devam ediyor.

Evcilleştirilmemiş tüm canlıları ve onların ekosistemle olan ilişkilerini tanımlayan yaban hayatının belgelendirilmesi, ülkemizde yaban hayatı türleri konusunda toplumu bilinçlendirmek ve farkındalıklarını artırmak, ve türlerin doğal yaşam içinde görüntülenmesi amacını taşıyan; T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen, Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu (TFSF), Fotoğraf Sanatı Kurumu Derneği (FSK) tarafından yönetilen “Türkiye Yaban Hayatı” Fotoğraf Yarışması’nı Borusan EnBW Enerji olarak 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarında destekledik.